Grahamka to pszenna bułka wypiekana z mąki graham, czyli grubo mielonej mąki razowej. Jest stałym elementem śniadań i kanapek, a jej kaloryczność i skład różnią się w zależności od producenta. Sprawdź, ile kalorii ma grahamka, z czego powinna być zrobiona i jak odróżnić bułkę z mąki razowej od jasnej bułki zabarwionej na brązowo.
Co to jest grahamka
Grahamka to bułka pszenna, w której podstawą jest mąka graham. W Polsce mąka graham to mąka pszenna razowa typu 1850, otrzymywana z całego ziarna, razem z otrębami i zarodkiem. Jej nazwa pochodzi od nazwiska Sylvester Graham – amerykańskiego duchownego z XIX wieku, który propagował pieczywo z pełnego ziarna.
Przez dodatek otrąb mąka graham ma ciemniejszą barwę, bardziej wyrazisty, lekko orzechowy smak i grubszą strukturę niż mąka jasna. Grahamka jest od niej mniej puszysta, a miękisz ma wyraźnie ziarnisty.
Ile kalorii ma bułka grahamka
Ile kalorii ma bułka grahamka, zależy od jej wagi i receptury. Grahamka z Żabki o wadze 80 g dostarcza 183 kcal, a kajzerka z Żabki o wadze 75 g 190 kcal, czyli mimo mniejszej wagi ma nieco więcej kalorii.
| Bułka | Waga | kcal / bułka | Błonnik |
| Grahamka (Żabka) | 80 g | 183 | około 5,6 g |
| Kajzerka (Żabka) | 75 g | 190 | około 1,4 g |
Różnica kaloryczna między grahamką a kajzerką z Żabki jest niewielka, a kajzerka ma nawet nieco więcej kalorii. Większe znaczenie ma skład: grahamka z mąki razowej zawiera około 5,6 g błonnika, czyli około cztery razy więcej niż kajzerka z mąki jasnej (około 1,4 g).
Czy grahamka jest zdrowa
Wartość grahamki zależy od tego, z czego została zrobiona. Mąka razowa zawiera otręby i zarodek, dlatego bułka z dużym udziałem takiej mąki dostarcza więcej błonnika, minerałów i witamin z grupy B niż bułka z mąki jasnej.
Grahamka pozostaje jednak produktem zbożowym o dużym udziale węglowodanów, więc jej miejsce w diecie zależy od wielkości porcji i reszty posiłku. Z dodatkami takimi jak jajko, twaróg, warzywa czy pasta z roślin strączkowych tworzy pełniejszy zestaw niż sama bułka z masłem.
Sama nazwa „grahamka” na półce nie gwarantuje udziału mąki razowej. Informację o składzie daje dopiero lista składników.
Jak czytać skład grahamki
- Kolejność składników: składniki wymienia się od najliczniej występującego, więc mąka pszenna razowa lub mąka graham powinna znajdować się na początku listy.
- Rodzaj mąki: zapis „mąka pszenna” oznacza mąkę jasną, a „mąka pszenna razowa” lub „mąka graham” mąkę z całego ziarna.
- Udział procentowy: część producentów podaje procent mąki razowej, co ułatwia porównanie.
- Barwniki i dodatki koloryzujące: karmel, słód lub ekstrakty słodowe mogą nadawać bułce ciemną barwę niezależnie od ilości mąki razowej.
- Cukier i tłuszcz: ich ilość wpływa na kaloryczność i na to, czy bułka nadaje się do codziennego jedzenia.
Grahamka czy kajzerka – różnice
Kajzerka wypiekana jest z jasnej mąki pszennej, ma chrupiącą skórkę i bardzo lekki, puszysty miękisz. Grahamka jest ciemniejsza, bardziej zwarta i ma wyraźniejszy smak zbożowy.
- Mąka: kajzerka z mąki jasnej, grahamka z mąki razowej lub z jej dodatkiem.
- Błonnik: wyższy w grahamce z dużym udziałem mąki razowej.
- Konsystencja: kajzerka lekka i chrupiąca, grahamka gęstsza i bardziej wilgotna.
- Kaloryczność: zbliżona, zależna od wagi bułki i receptury.
Chleb graham – czym różni się od grahamki
Chleb graham to pieczywo wypiekane z tej samej mąki co grahamka, tylko w formie bochenka. Różnica dotyczy formy i wielkości, a nie rodzaju mąki. Chleb graham kroi się na kromki, a grahamka stanowi pojedynczą porcję. Skład obu produktów warto sprawdzać tak samo, ponieważ także w przypadku chleba graham nazwa nie przesądza o udziale mąki razowej.
Słowo „graham” bywa też używane w odniesieniu do ciastek typu graham crackers, popularnych w kuchni amerykańskiej. To inny produkt, wytwarzany z mąki graham z dodatkiem cukru i tłuszczu.
Chleb tostowy graham – czy jest zdrowy?
Chleb tostowy graham jest zdrowszą alternatywą dla klasycznego białego chleba tostowego, ale wciąż jest produktem przetworzonym. Skład chleba tostowego typu graham zależy od receptury producenta. Zwykle takie pieczywo tostowe powstaje z połączenia mąki pszennej graham, zwykłej mąki pszennej, wody i dodatków technologicznych. Warto zwrócić uwagę na etykietę i sprawdzić, czy mąka graham znajduje się na pierwszym miejscu oraz czy stanowi powyżej 50% składu. Często jednak w grahamie tostowym mąki białej jest niemal tyle samo, co mąki graham.
Grahamka w sklepach – kalorie i wartości odżywcze
Grahamki dostępne w sieciach handlowych różnią się wagą, składem i kalorycznością, dlatego wartości z jednego sklepu nie można przenosić na inny. Podane wartości dotyczą jednej bułki i mogą ulec zmianie przy zmianie receptury.
Grahamka Biedronka – kcal
| Składnik | Zawartość |
| Waga | 70 g |
| Wartość energetyczna | 164 kcal |
| Tłuszcz | 1,3 g |
| Węglowodany | 28,7 g |
| Białko | 7,7 g |
| Błonnik | 4,3 g |
Zawartość błonnika na poziomie 4,3 g w jednej bułce jest wysoka i wskazuje na znaczący udział mąki razowej. Niewielka ilość tłuszczu sprawia, że kaloryczność pozostaje umiarkowana.
Grahamka Żabka – kcal
| Składnik | Zawartość |
| Waga | 80 g |
| Wartość energetyczna | 183 kcal |
| Tłuszcz | 0,6 g |
| Węglowodany | 34,4 g |
| Białko | 7,3 g |
| Błonnik | około 5,6 g |
Jak wybrać dobrą grahamkę
- Lista składników: mąka razowa lub graham na pierwszym miejscu, a nie sama mąka pszenna.
- Krótki skład: mąka, woda, drożdże lub zakwas, sól, ewentualnie niewielka ilość cukru lub słodu.
- Bez barwników: ciemny kolor nie jest dowodem na obecność mąki razowej.
- Waga bułki: przy porównywaniu bułek liczy się kaloryczność na jedną bułkę, a nie tylko na 100 g.
- Świeżość: grahamka najlepiej smakuje w dniu zakupu, a w kolejnych dniach nadaje się na grzanki.
FAQ
Czy grahamka ma gluten? Tak. Grahamka powstaje z mąki pszennej, która zawiera gluten. Produkt nie nadaje się dla osób z celiakią. Mąka graham jest zawsze mąką pszenną, więc nie występuje w wersji bezglutenowej.
Czy bułka grahamka ma gluten? Tak, bułka grahamka zawiera gluten pszenny. Informacja o tym alergenie powinna być wyróżniona na etykiecie, na przykład wytłuszczonym drukiem w składzie.
Co to jest grahamka? Grahamka to bułka pszenna wypiekana z mąki graham, czyli mąki razowej z całego ziarna. Ma ciemniejszą barwę, zwartą strukturę i wyraźniejszy smak niż bułki z mąki jasnej.
Czy grahamka jest lepsza od kajzerki? Grahamka z dużym udziałem mąki razowej dostarcza więcej błonnika niż kajzerka. Jeżeli jednak na liście składników mąka razowa nie występuje na początku, różnica między bułkami jest niewielka.
Źródła/Bibliografia:
- PZH Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Tabele Wartości Odżywczych https://pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/TABELE-WARTOSCI-ODZYWCZEJ_OPIS_OKLADKA_WERSJA-PELNA_26032021.pdf
- Biedronka Składy produktów Pieczywo https://www.biedronka.pl/pl/pieczywo?page=skladniki
- Żabka Wypiekane pieczywo https://www.zabka.pl/wypiekane-pieczywo/
