Rajskie jabłuszka kojarzą się przede wszystkim z ozdobną rajską jabłonią rosnącą w parkach i ogrodach, rzadziej z talerzem. Tymczasem drobne, kolorowe owoce tego drzewa można jeść, a w wielu regionach trafiają do przetworów. Kiedy rajskie jabłuszka są jadalne, czy stanowią jakieś zagrożenie i czym różnią się od zwykłego jabłka pod względem wartości odżywczych.
Co to są rajskie jabłuszka?
Rajskie jabłuszko to owoc rajskiej jabłoni (Malus), do której należy wiele odmian ozdobnych i użytkowych. Jabłuszko rajskie jest znacznie mniejsze od klasycznego jabłka, ma zwykle 2–4 cm średnicy, twardszy miąższ i wyraźnie kwaśny, cierpki smak. Rajska jabłoń bywa sadzona głównie jako drzewo ozdobne, dlatego nie każda odmiana rajskiego jabłka została wyselekcjonowana pod kątem smaku – część odmian ma owoce twarde i mało apetyczne, inne nadają się do jedzenia na surowo lub do przetworów.
Czy rajskie jabłuszka są jadalne?
Rajskie jabłuszka są jadalne. Miąższ, skórka i drobne pestki (w ograniczonej ilości, tak jak w zwykłym jabłku) nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Ich smak jest jednak dużo bardziej kwaśny i cierpki niż w przypadku odmian jabłoni domowej, co sprawia, że rzadko jada się je na surowo w większych ilościach. Znacznie częściej rajskie jabłka trafiają do przetworów, gdzie ich naturalna kwasowość i wysoka zawartość pektyn działają na korzyść.
Popularne odmiany rajskiej jabłoni
- Malus 'John Downie’ – odmiana uznawana za najlepszą do przetworów, o wydłużonych, pomarańczowo-czerwonych owocach i wyraźnie kwaśnym smaku, dojrzewa we wrześniu, idealna do galaretek i dżemów.
- Malus baccata (jabłoń jagodowa) – jedna z najbardziej mrozoodpornych odmian, o drobnych, żółto-czerwonych owocach dojrzewających od sierpnia do września, popularna w polskich ogrodach i parkach.
- Malus 'Royalty’ – odmiana głównie ozdobna, z purpurowymi liśćmi i ciemnoczerwonymi, błyszczącymi owocami dojrzewającymi we wrześniu i październiku, rzadziej wykorzystywana kulinarnie.
- Malus 'Golden Hornet’ – odmiana o żółtych, obficie rodzących owocach, dojrzewających od września do października, chętnie wybierana do galaretek ze względu na wysoką zawartość pektyn.
Czy rajskie jabłuszka są trujące?
Rajskie jabłuszka nie są trujące. Podobnie jak w przypadku zwykłych jabłek, pestki zawierają niewielkie ilości związków cyjanogennych, więc nie powinny być spożywane w dużych ilościach ani rozgryzane masowo – to jednak ta sama zasada, która dotyczy pestek jabłka, a nie odrębne ryzyko związane z rajską jabłonią. Sam miąższ i skórka owocu są bezpieczne do spożycia.
Wartości odżywcze rajskich jabłuszek na tle jabłka
Rajskie jabłuszka, mimo niewielkich rozmiarów, wypadają korzystnie w porównaniu ze zwykłym jabłkiem. Ze względu na proporcjonalnie większą powierzchnię skórki względem miąższu zawierają więcej pektyn, co przełożyło się historycznie na ich wykorzystanie do galaretek i dżemów żelujących się bez dodatku żelatyny. Mają też zauważalnie wyższą kwasowość (kwas jabłkowy), z czego wynika ich charakterystyczny cierpki smak. Pod względem zawartości witaminy C rajskie jabłuszka nie odstają od jabłka, a niektóre odmiany mogą mieć jej nieco więcej w przeliczeniu na 100 g, właśnie dzięki wyższemu udziałowi skórki w owocu. Kaloryczność obu owoców jest zbliżona i pozostaje na podobnie niskim poziomie.
Jak przechować i utrwalić rajskie jabłuszka
Świeże rajskie jabłuszka przechowuje się podobnie jak zwykłe jabłka – w chłodnym, przewiewnym miejscu, najlepiej w lodówce lub piwnicy, gdzie zachowują świeżość przez kilka tygodni. Ze względu na niewielkie rozmiary szybciej jednak wysychają, dlatego warto je trzymać w perforowanym worku lub pojemniku ograniczającym utratę wilgoci.
Do dłuższego przechowywania rajskie jabłuszka najlepiej utrwalić w formie przetworów. Wysoka zawartość pektyn sprawia, że świetnie nadają się na galaretki i dżemy bez dodatku żelatyny czy agaru. Popularne są też nalewki z rajskich jabłuszek oraz kompoty, a całe owoce można zamrozić na zapas, myjąc je wcześniej i osuszając. Warto nastawić ccet z rajskich jabłek ze względu na atrakcyjnyróżowy kolor i intensywny aromat.
FAQ
Jak przechować rajskie jabłuszka?
W chłodnym, przewiewnym miejscu, najlepiej w lodówce, w worku z otworami ograniczającymi wysychanie owoców.
Jak utrwalić rajskie jabłuszka na zimę?
Najlepiej w formie przetworów – galaretek, dżemów, octu lub nalewek – albo poprzez zamrożenie umytych i osuszonych owoców.
Czy pestki rajskich jabłuszek są szkodliwe?
Nie w niewielkich ilościach – zawierają, podobnie jak pestki zwykłego jabłka, niewielkie ilości związków cyjanogennych, więc nie powinny być spożywane masowo.
Źródła/Bibliografia:
- Portal dla dietetyków Dietetycy Org https://dietetycy.org.pl/rajskie-jablka/
