Słodki i intensywnie pomarańczowy melon kantalupa to jeden z najchętniej wybieranych owoców w letnim sezonie. Choć w 90% składa się z wody, pod jego charakterystyczną skórką kryje się wysoka dawka beta-karotenu i cennych minerałów. Sprawdzamy, skąd pochodzi melon, jak jego wartości odżywcze wpływają na zdrowie oraz ile kalorii (kcal) dostarcza porcja tego aromatycznego miąższu.
Melon kantalupa – pochodzenie
Ogórek melon (Cucumis melo), zwany potocznie melonem, jest owocem uprawianym w ciepłych krajach. Melon kantalupa (cantaloupe) dostępny w Lidlu, Biedronce czy Dino pochodzi z importu, głównie z krajów o długim okresie wegetacyjnym, a jego źródło zmienia się w zależności od pory roku:
- Europa – od wiosny do wczesnej jesieni kantalupy importowane są głównie z Hiszpanii (ES).
- Ameryka Południowa i Środkowa – zimą i wczesną wiosną do sklepów trafiają melony z Brazylii (BR) i Kostaryki (CR).
- Chiny – znaczącym producentem kantalupy są również Chiny (CN).
Świeższe i tańsze melony kantalupa w polskich sklepach są dostępne latem, kiedy trafiają do nas z Europy południowej. Melon kantalupa z Grecji to wysokiej jakości, aromatyczny owoc, ceniony za intensywną słodycz, soczystość i pomarańczowy miąższ. Sezon na greckie melony trwa od czerwca do września. są wtedy najbardziej dojrzałe, soczyste i aromatyczne. Warto dodać, że kantalupy uprawia się również w Polsce w szklarniach i tunelach foliowych.
Melon – rodzaje
Odmiany melonów różnią się wielkością, wyglądem owoców, strukturą miąższu i smakiem. Na przestrzeni lat pojawiło się wiele odmian melona i wciąż powstają nowe, dopasowane do gustów konsumentów.
- Melon kantalupa (cantalupensis) – owoc średniej wielkości o okrągłym kształcie. Charakterystyczna szaro-zielonej, żebrowana skórka, miąższ intensywnie pomarańczowy, aromatyczny, słodki, zawiera dużą ilość cukru. Średni melon kantalupa waży 1-1,5 kg.
- Galia Melon (reticulatus) – średniej wielkości owoc z wyraźnym wzorem siateczki na powierzchni. Słodki miąższ ma kolor od zielonego, przez biały, do czerwono-pomarańczowego, a zapach przypomina piżmo. Po usunięciu skóry i pestek z dużego melona o wadze 2 kg pozostaje do spożycia około 1 kg soczystego miąższu.
- Melon miodowy (honeydew) – owoc wyróżnia się owalnym, jajowatym kształtem i gładką skórką wybarwioną od jasnozielonego do intensywnie żółtego. Melon miodowy ma bardzo soczysty, miękki miąższ w kolorze jasnokremym lub bladozielonym. Dojrzały owoc osiąga wagę do ok. 3,5 kg.
- Melon Hami (saccharinus) – chiński melon śnieżny, to pochodząca z regionu Hami w Xinjiangu odmiana melona o bardzo słodkim, chrupiącym miąższu w kolorze białym, żółtym lub pomarańczowym i twardej skórce o odcieniu od złoto-żółtego do jasnożółtego, często z zielonkawymi smugami lub plamami. Melon Hami jest popularny ze względu na soczysty miąższ z nutami miodowymi. W Polsce jest to produkt klasy premium. Małe odmiany jak Snow White, czy Snow Lady ważą zazwyczaj od 1 kg do 3 kg.
Melon kantalupa – kalorie
Melon kantalupa jest niskokalorycznym owocem, dzięki wysokiej zawartości wody (ok. 90%). Zawartość kalorii w 100 g melona może różnić się w zależności od jego odmiany i stopnia dojrzałości. Bardziej słodkie melony będą zawierały więcej cukru, a co za tym idzie będą bardziej kaloryczne.
Najpopularniejsze odmiany melona zawierają:
- Melon kantalupa – 34 kcal w 100 g.
- Melon Galia – 24 kcal w 100 g.
- Melon miodowy – 29 kcal w 100 g,
Melon – indeks glikemiczny
Melony zaliczamy do grupy produktów o średnim indeksie glikemicznym (IG 65-70). Choć wartość ta jest dość wysoka, należy pamiętać o niskim ładunku glikemicznym porcji – owoc w 90% składa się z wody, więc zawartość węglowodanów w 100 g jest stosunkowo mała. W rezultacie osoby z cukrzycą mogą spożywać go sporadycznie, zwłaszcza że melon kantalupa zawiera więcej błonnika niż np. melon miodowy, co sprzyja stabilizacji poziomu cukru we krwi.
Melon kantalupa – właściwości i wartości odżywcze
Melon kantalupa stanowi bogate źródło witamin C oraz A, a także witamin z grupy B. Za charakterystyczny kolor jego miąższu odpowiada beta-karoten, który w organizmie przekształca się w witaminę A. Dzięki takiemu zestawieniu składników owoc ten wykazuje działanie przeciwzapalne oraz antyoksydacyjne, co sprzyja ogólnej kondycji organizmu i wspiera układ odpornościowy.
Warto zwrócić uwagę na obecne w kantalupie kukurbitacyny, zwłaszcza kukurbitacynę B. Są to aktywne związki roślinne, które według badań posiadają istotne znaczenie prozdrowotne. Ich obecność w diecie przekłada się na:
- działanie przeciwnowotworowe – poprzez wpływ na ograniczenie namnażania się nieprawidłowych komórek;
- ochronę wątroby – wspomaganie jej procesów regeneracyjnych i detoksykacyjnych;
- wsparcie antybakteryjne – wzmocnienie naturalnych barier ochronnych organizmu.
Czy można jeść pestki melona?
Jadalne są nie tylko owoce, ale również ich nasiona. Pestki melona kantalupa stanowią wartościowe źródło białka, błonnika oraz nienasyconych kwasów tłuszczowych. Ze względu na twardą otoczkę rzadko spożywa się je na surowo – znacznie lepiej smakują po wysuszeniu lub krótkim uprażeniu na patelni.
Tak przygotowane nasiona mogą służyć jako pożywny dodatek do sałatek, domowego pieczywa czy jogurtów. Dostarczają one magnezu i potasu, co czyni je naturalną i wartościową alternatywą dla popularnych przekąsek.
Jak obierać melona?
Aby obrać melona kantalupę, najlepiej najpierw przekroić go na pół i usunąć gniazda nasienne za pomocą łyżki. Następnie każdą część należy podzielić na mniejsze półksiężyce i odciąć miąższ od twardej skóry ostrym nożem. Alternatywnie można odciąć oba końce całego owocu, postawić go pionowo na desce i ścinać skórę z góry na dół, podążając za jego naturalnym kształtem.
Jak pokroić melona?
Pierwszy sposób to klasyczne półksiężyce: po przekrojeniu owocu na pół i usunięciu gniazd nasiennych każdą część tnie się na równe plastry. Miąższ można odciąć od skóry bezpośrednio przed jedzeniem lub podać go ze skórką, co ułatwia chwytanie dłonią.
Możesz pokroić melona w kostkę do sałatek: po obraniu całego owocu ze skóry nożem (odcinając najpierw górę i dół dla stabilności), miąższ kroi się w poprzeczne pasy, a następnie w kostkę. To rozwiązanie najlepiej sprawdza się w deserach, sałatkach lub jako dodatek do jogurtu.
Użycie łyżki do melonów to najprostszy sposób, jeśli nie chcesz obierać całego owocu ze skóry. Po przekrojeniu melona kantalupa na pół i usunięciu gniazd nasiennych, miąższ można wyjadać bezpośrednio ze środka lub wydrążyć nim ozdobne kulki do sałatek. Dzięki swojej miękkiej konsystencji, ta odmiana idealnie poddaje się takiemu rozwiązaniu, co pozwala uniknąć brudzenia deski i rąk sokiem.
Jak jeść melona? Proste przepisy
Melony możemy spożywać jako przekąska na surowo bez żadnych dodatków. Melony kantalupa znakomicie sprawdzą się latem, ponieważ zawierają bardzo dużą ilość wody. Kawałki melona warto dodać do wody, aby nabrała owocowego smaku. Możesz je także dodać do sałatki czy koktaji.
Sałatka z melonem kantalupa
Składniki na sałatkę z melonem:
- 1/3 melona kantalupa,
- 1 dojrzałe awokado,
- sok z ½ cytryny,
- 200 g rukoli,
- 3 łyżki oliwy z oliwek,
- łyżeczka miodu.
Sposób przygotowania:
Melon i awokado trzeba obrać ze skórki, usunąć pestki, a następnie pokroić w kostkę. Następnie przygotować sos z oliwy z oliwek, soku z cytryny i miodu. W tym połączeniu świetnie sprawdzi się delikatny miód nostrzykowy lub bardziej wyrazisty miód grecki, który podkreśli południowy charakter sałatki. Na talerzu ułożyć liście rukoli, pokrojonego melona i awokado. Przed podaniem całość polać sosem.
Pina Colada z melonem
Orzeźwiająca, owocowa wariacja klasycznego smoothie, która łączy kremowe mleczko kokosowe z ananasem i słodkim melonem kantalupa. Zazwyczaj przygotowuje się ją poprzez blendowanie składników z lodem i jogurtem, podając w wydrążonym melonie lub ananasie dla efektownego wyglądu
Składniki na Pica Coladę z melonem kantalupa:
- 2 szklanki kawałków melona kantalupa,
- ½ szklanki kawałków ananasa,
- 2-3 łyżki śmietanki kokosowej lub gęstego mleczka kokosowego,
- 1-2 szklanki kostek lodu,
- ½ szklanki jogurtu waniliowego.
Sposób przygotowania:
Obrać melona i ananasa, pokroić w kostkę. Do blendera włożyć pokrojone owoce, mleczko kokosowe, jogurt i lód. Można dodać opcjonalnie 60 ml białego rumu. Całość zblendować do uzyskania jednolitej konsystencji.
Niezależnie od sezonu w Polsce sieci handlowe oferują melona kantalupa i inne różne odmiany melona, które różnią się od siebie nie tylko kolorem, ale i smakiem. Znajdź swoją ulubioną odmianę i włącz melona do swojej diety. W efekcie zyskasz dużą ilość witamin i lepsze nawodnienie organizmu.
Źródła i publikacje:
- National Institue of Health (NIH) Nu˜nez-Palenius H.G. Melon fruits: genetic diversity, physiology, and biotechnology features dostęp 2026 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18322855/
- Asian Journal of Pharmaceutical and Clinical Research Vishwakarma V., Gupta J., Upadhyay P., Pharmacological importance of Cucumis melo L.: an overview, dostęp 2026 https://www.researchgate.net/publication/316634082_Pharmacological_importance_of_Cucumis_melo_L_An_overview
- Dietetycy Org Specjalistyczny portal dla dietetyków A. Łabędź Owoce dla cukrzyka – jakie owoce mają najniższy indeks glikemiczny? https://dietetycy.org.pl/owoce-dla-cukrzyka/
