Coraz częściej szukamy sposobów na ograniczenie mąki pszennej w codziennej diecie. Dla jednych powodem są nietolerancje pokarmowe lub chęć ograniczenia glutenu, dla innych – potrzeba urozmaicenia jadłospisu i wprowadzenia zdrowszych składników. Mąki alternatywne stają się więc naturalnym wyborem dla tych osób, które chcą piec i gotować różnorodnie.
Czym są mąki alternatywne?
Pod pojęciem mąka alternatywna kryje się wiele produktów, które powstają nie tylko ze zbóż, ale także z roślin strączkowych, orzechów czy nasion. W sklepach coraz częściej znajdziemy mąkę gryczaną, migdałową, kokosową, amarantusową czy jaglaną. Każda z nich ma nieco inne właściwości – różnią się smakiem, zawartością białka, błonnika oraz sposobem, w jaki reagują w cieście.
Nie ma jednej najlepszej mąki alternatywnej. Warto jednak wiedzieć, że mąki naturalnie bezglutenowe, takie jak gryczana, ryżowa czy kukurydziana, są dobrze tolerowane i lekkostrawne, podczas gdy mąki z orzechów czy nasion (np. migdałowa lub kokosowa) dostarczają więcej zdrowych tłuszczów i białka.
Przeczytaj: Mąka z topinamburu w diecie cukrzycowej
Czego nie ma biała mąka pszenna?
Wybierając mąki alternatywne, zyskujemy nie tylko różnorodność smaków, ale także wartości odżywcze, których brakuje w białej mące pszennej.
Biała mąka pszenna nie ma zarodków i łusek ziarna. W procesie produkcji usuwa się te części ziarna, uzyskując jaśniejszy kolor, lepsze walory wypiekowe i dłuższą trwałość, ale niższą wartość odżywczą.
Produkty pełnoziarniste i niskoprzetworzone zawierają więcej błonnika, żelaza i magnezu, a dzięki temu wspierają trawienie i utrzymanie stabilnego poziomu cukru we krwi.
Przykładowo, mąka gryczana wyróżnia się wysoką zawartością białka i rutyny, która wzmacnia naczynia krwionośne. Mąka jaglana ma działanie alkalizujące i wspiera odporność, a amarantusowa dostarcza pełnowartościowego białka i żelaza. Z kolei mąka orkiszowa, choć zawiera gluten, jest łagodniejsza w smaku i łatwiej przyswajalna.
Przeczytaj: Domowe pieczywo z wypiekacza do chleba
Co dodać zamiast mąki?
W wielu przepisach klasyczną mąkę można zastąpić innymi składnikami o podobnej funkcji wiążącej lub zagęszczającej, takimi jak
- płatki owsiane zmielone na proszek,
- kasze lub ryż wcześniej ugotowane,
- siemię lniane lub nasiona chia,
- babka płesznik lub łuska babki jajowatej,
- skrobia ziemniaczana lub kukurydziana,
- mielone orzechy i migdały.
Zamienniki mąki właściwie dobrane do przepisu sprawiają, że możemy przygotować placki, ciasta i sosy o dobrej konsystencji, bez utraty smaku i wartości odżywczych.
Przeczytaj: Chia – źródło omega-3, żelaza i wapnia
Jak zastąpić mąkę żytnią?
Jeśli w przepisie pojawia się mąka żytnia, a chcemy uzyskać podobny efekt, można sięgnąć po mąkę orkiszową lub gryczaną. Obie dobrze sprawdzają się w pieczywie i naleśnikach, nadając wypiekom charakterystyczny, lekko orzechowy smak. Ciekawą alternatywą może być też mąka owsiana – delikatniejsza, ale dobrze łącząca się z innymi mąkami.
Przeczytaj: Chleb z kiełkującego ziarna wg przepisu z Biblii
Czy warto sięgać po mąki alternatywne?
Włączenie do diety zamienników mąki pszennej pozwala lepiej zbilansować posiłki i uniknąć monotonii. Mąka alternatywna to nie tylko zamiennik pszenicy, ale sposób na wzbogacenie codziennego menu w składniki mineralne, błonnik i białko. Warto eksperymentować, mieszać różne mąki i obserwować, jak zmienia się smak i tekstura potraw.
