Po zjedzeniu buraków wiele osób zauważa, że mocz przybiera czerwony lub różowawy odcień. Zjawisko to często budzi niepokój, zwłaszcza gdy zdarza się po raz pierwszy. Warto jednak wiedzieć, że tzw. czerwień buraczana to najczęściej reakcja fizjologiczna, a nie objaw choroby. Choć niektórzy łączą ją z pojęciem tzw. nieszczelnych jelit, w większości przypadków jest to zwykły efekt działania naturalnych barwników roślinnych – betanin.
Czym jest czerwień buraczana?
Za czerwone zabarwienie moczu po spożyciu buraków odpowiada betanina – organiczny barwnik z grupy betalain. To ten sam związek, który nadaje burakom intensywny kolor. U części osób betanina ulega całkowitemu rozkładowi w przewodzie pokarmowym i wątrobie, a u innych przechodzi w niezmienionej postaci do krwi, a następnie do moczu. Efektem jest właśnie czerwień buraczana, znana również pod nazwą beeturia.
Zjawisko to nie jest szkodliwe. Badania wskazują, że występuje nawet u 10–20% populacji i zależy od wielu czynników – m.in. pH żołądka, składu flory jelitowej czy ilości zjedzonych buraków.
Czerwień buraczana a nieszczelne jelita
Niektórzy dietetycy zwracają uwagę, że nasilona czerwień buraczana może występować częściej u osób z tzw. zwiększoną przepuszczalnością jelit, czyli osłabioną barierą jelitową. Teoretycznie – jeśli jelita przepuszczają większe cząsteczki, niż powinny – barwniki takie jak betanina mogą szybciej przenikać do krwiobiegu. W praktyce jednak nie oznacza to, że każdy przypadek zabarwienia moczu po burakach świadczy o problemie z jelitami.
Czy test buraczkowy może wskazywać na nieszczelne jelita?
Czerwień buraczana nie jest testem diagnostycznym na zespół nieszczelnego jelita. To naturalne zjawisko może wystąpić również u osób z całkowicie zdrowym układem pokarmowym, zwłaszcza po spożyciu dużej ilości buraków, soku z buraka lub koncentratu.
Czynniki nasilające zjawisko czerwieni buraczanej
Na intensywność zabarwienia moczu wpływa kilka czynników:
- Suplementacja żelazem – żelazo zmienia pH moczu i zwiększa stabilność betaniny, przez co kolor staje się bardziej wyraźny.
- Niskie pH żołądka lub szybki pasaż jelitowy – betanina nie zostaje całkowicie rozłożona.
- Spożycie witaminy C – kwas askorbinowy może chronić barwnik przed utlenianiem.
- Odwodnienie – bardziej skoncentrowany mocz wydaje się ciemniejszy.
U niektórych osób zjawisko czerwieni buraczanej jest widoczne sporadycznie, a u innych – przy każdym spożyciu buraków.
Kiedy warto się skonsultować z lekarzem
Choć czerwień buraczana jest zjawiskiem nieszkodliwym, warto zachować czujność, jeśli:
- mocz pozostaje czerwony mimo braku spożycia buraków,
- pojawia się ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu,
- w moczu widoczny jest osad lub skrzepy.
W takich przypadkach należy skonsultować się z lekarzem, ponieważ przyczyną może być obecność krwi w moczu (krwiomocz), a nie działanie barwników roślinnych.
Zabarwienie moczu po burakach – naturalne zjawisko
Czerwień buraczana moczu, czyli beeturia to naturalne i zwykle niegroźne zjawisko, które pojawia się po spożyciu buraków. Nie jest ono prostym wskaźnikiem szczelności jelit, choć może występować częściej u osób z zaburzoną pracą układu pokarmowego. W większości przypadków kolor moczu wraca do normy w ciągu 24 godzin. Jeśli zjawisko się powtarza, nie wymaga leczenia – to po prostu dowód na to, że Twój organizm przetwarza barwniki roślinne w indywidualny sposób.
