Ziemniaki należą do podstawowych produktów polskiej kuchni, a mimo to informacja o ich typie kulinarnym nie jest na opakowaniach standardem. Producenci mogą ją podać, ale nie mają takiego obowiązku, dlatego w sklepie rzadko ją spotykamy, a ziemniaki kupuje się zwykle bez wiedzy o ich właściwościach. Tymczasem typ decyduje o tym, czy ziemniaki po ugotowaniu zachowają kształt, czy się rozpadną, a tym samym o ich przydatności do sałatki, puree lub klusek.
Typ ziemniaków – skąd ten podział?
Dawniej ziemniaki dzielono na białe i żółte, obecnie dzieli się je na typy kulinarne. O typie decyduje zawartość skrobi i suchej masy. Im jest ich więcej, tym ziemniak po ugotowaniu bardziej się rozsypuje i jest bardziej mączysty. Wyróżnia się trzy główne typy kulinarne: A, B i C. Każda odmiana jadalna jest zakwalifikowana do jednego z nich, dzięki czemu wiadomo, do jakich potraw nadaje się najlepiej. Np. do pieczenia w piekarniku najlepiej sprawdzają się ziemniaki typu B (ogólnoużytkowe) oraz mączyste typu BC/C.
Sprawdź też: Jak upiec ziemniaki na gęsim smalcu
Ziemniaki typ A – sałatkowe
Ziemniaki typu A mają najmniej skrobi. Po ugotowaniu zachowują kształt, mają zwięzły miąższ i łatwo je pokroić w kostkę. Zawierają więcej wody, dlatego nie nadają się na puree, ale sprawdzają się wszędzie tam, gdzie liczy się struktura. Do typu A zalicza się odmiany Agata, Almera, Altesse i Annabelle.
Najlepiej sprawdzają się w takich potrawach:
- sałatka ziemniaczana,
- ziemniaki gotowane w mundurkach,
- ziemniaki z grilla,
- ziemniaki smażone na patelni.
Ziemniaki typ B – ogólnoużytkowe
Typ B to najbardziej uniwersalny wybór. Po ugotowaniu miąższ jest dość zwarty, ale pod widelcem lekko się rozgniata. Takie ziemniaki jemy najczęściej do obiadu z mięsem i sosem. Do typu B należą m.in. Gala, Irga, Jelly, Satina i Asterix. Ziemniaki Gala to typ B, czyli ogólnoużytkowe, które dobrze sprawdzają się zarówno do gotowania, jak i do smażenia.
Typ B dobrze sprawdza się w tych daniach:
- ziemniaki gotowane do obiadu,
- pieczone ziemniaki w piekarniku,
- zupa ziemniaczana,
- frytki,
- placki ziemniaczane,
- kopytka i pierogi.
Ziemniaki typ C – mączyste
Typ C ma najwięcej skrobi i jest najbardziej sypki. Po ugotowaniu ziemniaki pękają i rozsypują się, co w sałatce byłoby wadą, ale w puree i kluskach jest zaletą. Do typu C należą m.in. odmiany Agnes, Ametyst, Etola, Bryza i Gustaw.
Typ C wybieraj do takich potraw:
- puree ziemniaczane,
- kluski i pyzy,
- chipsy ziemniaczane,
- zupa krem.
Jak rozpoznać typ ziemniaków w sklepie
Ponieważ oznaczenie typu ziemniaków jest dobrowolne, na worku często go nie ma. Czasem pomaga nazwa odmiany podana na etykiecie, po której łatwo sprawdzić typ w katalogach hodowców. Przy ziemniakach luzem warto zapytać pracownika działu owoców i warzyw o odmianę. Gdy nie ma żadnej informacji – to prawdziwa loteria.
Jaki typ ziemniaków do jakiej potrawy
Wybór typu zależy przede wszystkim od tego, co chcemy przygotować. Do dań, w których ziemniaki mają zachować kształt, wybieramy typ A lub B, a do tych, w których mają się rozgotować, typ C. Zestawienie pomaga szybko dobrać typ do najpopularniejszych potraw.
| Potrawa | Najlepszy typ |
| Sałatka ziemniaczana | A |
| Ziemniaki gotowane do obiadu | B |
| Zupa | B |
| Frytki | B |
| Puree | B, C |
| Kluski i pyzy | C |
| Kopytka i pierogi | B |
| Placki ziemniaczane | A, B |
Ziemniaki typu A sprawdzają się w sałatkach, typu B w większości obiadowych dań, a typu C wszędzie tam, gdzie liczy się mączysta, rozsypująca się konsystencja. Znając typ i odmianę, łatwiej dobrać ziemniaki do potrawy, którą mamy w planach.
Źródła/Bibliografia:
- Kalendarz Rolnika Ziemniaczane ABC https://www.kalendarzrolnikow.pl/6376/ziemniaczane-abc
.
